Executieve functies in het VO en de methode Slim Studeren

studievaardigheden in de bovenbouw van het VO

Om leerlingen te kunnen helpen bij de ontwikkeling van de executieve functies is het goed om te weten hoe executieve functies werken. Executieve functies zijn al die regelfuncties van de hersenen die essentieel zijn voor het realiseren van doelgericht en aangepast gedrag. Onderwijsprofessionals hebben bijna dagelijks te maken met pubers die geen overzicht kunnen bewaren of niet weten hoe ze moeten leren. Dit zorgt voor stress en dat heeft een negatieve invloed op de leerprestaties van de leerling. In het VO wordt een groot beroep gedaan op de executieve functies van leerlingen, maar deze zijn volop in ontwikkeling in de puberteit. Het is daarom van essentieel belang om leerlingen te helpen met het ontwikkelen en versterken van de executieve functies. De all-in-one mentormethode en de planagenda Slim Studeren zijn twee praktische tools die docenten kunnen inzetten om de executieve functies van hun leerlingen te verbeteren en te bevorderen.

Executieve functies in de onderbouw VO

Executieve functies zijn ontzettend belangrijk voor het behalen van schoolsucces. In het vo wordt een groot beroep gedaan op de executieve functies en studievaardigheden van leerlingen. Het begint al in de brugklas. Maar is dat realistisch? Kun je van al je leerlingen verwachten dat ze al weten hoe ze hun huiswerk moeten inplannen of hoe ze zich moeten voorbereiden op de toetsweek? Wat is belangrijk en wat is minder belangrijk? Er zijn veel leerlingen in de onderbouw die moeite hebben met het stellen van prioriteiten en het plannen van schooltaken en andere activiteiten. Elke leerling wil goede leerprestaties halen, maar dat is niet voor alle leerlingen vanzelfsprekend. Aandacht voor executieve functies en studievaardigheden in de onderbouw van het vo mag dus niet missen.

Meer aandacht voor executieve functies in de bovenbouw VO

In de bovenbouw VO wordt vaak van leerlingen verwacht dat ze zelfstandig en actief aan de slag kunnen en voorbereid naar de les komen. Bij leerlingen met goede zelfregulatievaardigheden zie je dit terug in gedrag zoals doelen stellen, plannen, monitoren en evalueren. Echter zijn er nog steeds veel leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs die dit niet hebben. Deze leerlingen hebben ondersteuning nodig om hun executieve functies te verbeteren. Leren plannen en het opschrijven van huiswerk in een agenda zijn erg belangrijk voor het ontwikkelen van de executieve functies. Executieve functies bepalen in hoge mate het schoolsucces van leerlingen, meer nog dan intelligentie.

Een voorbeeld ter verduidelijking: Imran zit in 4 havo. Zijn docenten verwachten van hem dat hij zelfstandig kan werken, lesstof actief kan verwerken, goed kan samenwerken, enzovoort. Daarnaast veronderstellen zijn docenten dat hij weinig begeleiding nodig heeft bij het plannen van zijn huiswerk en bij het bestuderen van de leerstof voor een toets. Maar Imran is een leerling die moeite heeft met planning. Hij begint vaak te laat met het bestuderen van de leerstof en dat levert hem veel stress op. Voor Imran is planning niet de enige reden waarom hij vastloopt. Hij weet vaak niet hoe hij zich moet voorbereiden op een toets en welke manieren het meest effectief zijn.

Schoolbreed aan de slag met executieve functies

Wil je schoolbreed aan de slag met executieve functies en ben je op zoek naar lesmateriaal?

Voor scholen die aan de slag willen met executieve functies hebben we een aantal mogelijkheden om mentoren en docenten te voorzien van praktische tools, kennis en vaardigheden:

De PLANAGENDA Slim Studeren is een praktische tool voor de leerling om te leren plannen en om inzicht te krijgen in een belangrijk deel van zijn/haar eigen leerstrategie. De planagenda stelt de leerling in staat doelgerichter te werken en om te achterhalen hoeveel tijd hij of zij aan een activiteit besteedt. Verder leert de leerling prioriteiten stellen en zijn/haar aandacht te richten op de juiste zaken die ervoor zorgen dat hij/zij meer overzicht krijgt en zich beter kan focussen.

De all-in-one mentormethode Slim Studeren VO is een modulair programma met alle belangrijke thema’s voor leerlingen in het VO. Een doorlopende leerlijn voor alle klassen in het voortgezet onderwijs over studievaardigheden, sociale vaardigheden, mediawijsheid, privacy, burgerschap en loopbaanoriëntatie. Het is een methode die breed en flexibel inzetbaar is.

Het programma is altijd en overal beschikbaar en kom je dus ook ouders tegemoet in hun behoefte hoe ze hun kind thuis kunnen begeleiden met bijvoorbeeld plannen en leren leren. Je kunt Slim Studeren VO eenvoudig inzetten voor een positieve wisselwerking tussen school, leerlingen en ouders.

Voor docenten en mentoren hebben we verschillende online trainingen en masterclasses ontwikkeld. Daarnaast bieden we gratis kick-offsessies om de planagenda en de all-in-one mentormethode goed te implementeren. Docenten en mentoren krijgen handvatten om aan de slag te gaan met de planagenda en de all-in-one-mentormethode.

In ons aanbod vind je ook de docentenagenda met aandacht voor de coachende rol van de docent. De docentenagenda is ontwikkeld voor leraren, met behulp van leraren. In deze agenda wordt de leraar meegenomen in coachingsvaardigheden aan de hand motivatiekaartjes, kant-en-klare lessen, tips en trucs, zelfreflectie, enzovoort.

Maak kennis met onze oplossingen

Om een goed beeld te krijgen van onze oplossingen, bieden wij vrijblijvend demo’s aan voor scholen. Op locatie of via Teams.

Neem hiervoor contact met ons op.

Deel dit artikel via:

Gerelateerde artikelen

Groepsvorming in de eerste schoolweken: wat kunnen we van Scandinavië leren?

De eerste weken van het schooljaar zijn van grote invloed op hoe een klas zich ontwikkelt. In deze periode leren leerlingen elkaar kennen, verkennen zij hun positie binnen de groep en ontstaat de basis voor gedrag, samenwerking en het leerklimaat. Veel landen erkennen het belang van groepsvorming in de eerste schoolweken. In Scandinavië is er veel aandacht voor welzijn, gelijkwaardigheid en verbondenheid binnen de klas. Leerlingen moeten zich veilig, gezien en betrokken voelen voordat zij optimaal tot leren kunnen komen. In plaats van direct te focussen op vakkennis, prestaties en toetsing, kiezen Scandinavische scholen ervoor om eerst te investeren in de groep. Deze benadering biedt waardevolle inzichten voor het voortgezet onderwijs.   Eerst de relatie, dan het leren In Scandinavische klaslokalen staat het opbouwen van relaties centraal. Leerlingen moeten zich veilig voelen, gezien worden en vertrouwen ervaren voordat zij tot leren komen. Onderzoek van onder andere de OECD onderstreept dat

Lees meer

Beeldende vorming: gelukkig kun je creativiteit gewoon in een cijfer vangen

Laten we beginnen met een voorbeeld uit de praktijk. Een leerling krijgt voor het vak Beeldende vorming de opdracht om een zelfportret te tekenen. Iets wat hij nog nooit eerder heeft gedaan. Ze krijgen twee lesuren voor de opdracht. De leerling doet wat hij kan. Hij tekent, probeert, gumt, begint opnieuw. Thuis laat hij zijn werk zien. Hij krijgt tips, hij zoekt zelf wat voorbeelden en filmpjes op internet en gaat oefenen. Stap voor stap ontdekt hij hoe een gezicht is opgebouwd, hoe verhoudingen werken en hoe schaduw diepte geeft. Met zijn nieuwe inzichten en zichtbaar meer vaardigheid komt hij terug op school. Trots neemt hij zijn oefentekening en de bronnen die hij heeft gebruikt mee naar school. Hij wil op school nog een keer proberen. Klaar om te laten zien wat hij heeft geleerd. Alleen komt dat moment niet. Nog voordat hij iets kan uitleggen, krijgt hij te horen

Lees meer
Gouden Weken en een positieve klassensfeer

Positieve groepsvorming tijdens de eerste weken van het schooljaar

De basis voor een sterk en veilig leerklimaat De eerste weken van het schooljaar zijn bepalend voor de rest van het jaar. In deze fase ontstaat de groepsdynamiek, de rollen worden verdeeld en de sociale norm vormt zich binnen de klas. Wie hier bewust op inzet, legt een stevige basis voor rust, vertrouwen en betere leerprestaties. Maar hoe zorg je nu voor positieve groepsvorming? En wat levert het concreet op? In deze blog lees je over de voordelen van het Gouden Weken Pakket, praktische voorbeelden én hoe je dit eenvoudig kunt aanpakken.   Wat is positieve groepsvorming? Positieve groepsvorming betekent dat je als docent of mentor actief werkt aan een klas waarin leerlingen zich: veilig voelen; elkaar respecteren; samenwerken; en verantwoordelijkheid nemen. Het gaat dus niet alleen om “een gezellige klas”, maar om een groep waarin iedere leerling tot zijn recht komt en zich veilig voelt.   De basis van

Lees meer